Sorumuz \u015fu: \u201cbir insan herhangi bir insan, ba\u015fkas\u0131ndan daha iyi bildi\u011fini iddia edebilir mi?\u201d.<\/p>\n
Bilgi bir yolsa \u015fayet, \u00f6nce ge\u00e7en, sonra ge\u00e7enlerin ba\u015f\u0131na gelecekleri bilebilir.<\/p>\n
Bilgi \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcnen bir yol mudur?<\/p>\n
Bence hay\u0131r. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnme sebebim \u201cyol\u201d kavram\u0131n\u0131n do\u011frusal olmas\u0131ndan. Yani iki nokta aras\u0131ndaki en k\u0131sa mesafe bir do\u011frudur anlay\u0131\u015f\u0131 bence \u201cbilgi\u201dye ula\u015f\u0131rken ge\u00e7erli de\u011fil.<\/p>\n
Mesela \u015funu sorsalar: \u201cE\u011fitim bir yol mudur?\u201d<\/p>\n
Buna evet diyebilirim, e\u011fitim s\u0131ras\u0131nda belirli bir m\u00fcfredat, belirli a\u015famalar bulunmakta ve s\u0131ras\u0131yla bu yoldan ilerlenmektedir.<\/p>\n
Herkes ayn\u0131 bilgiye farkl\u0131 yollardan eri\u015febilir.<\/p>\n
Peki o zaman kimin neyi ne kadar bildi\u011fini nas\u0131l \u00f6l\u00e7ebiliriz? \u00d6yle ya mesela kiminin yoluna g\u00f6re ula\u015faca\u011f\u0131 bilgi bir ad\u0131m \u00f6n\u00fcnde, kiminin ise ayn\u0131 bilgiye ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6n\u00fcnde daha fersah fersah yol var. \u00dcstelik herkes farkl\u0131 yollardan y\u00fcr\u00fcyor. Belki daha \u00f6nce kimsenin ge\u00e7medi\u011fi bir yolda ilerliyor. Bilgiyi nas\u0131l \u00f6l\u00e7ebiliriz?<\/p>\n
Cevap: \u00d6l\u00e7emeyiz.<\/p>\n
Yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn s\u0131nav ve testler, sizin e\u011fitiminizi \u00f6l\u00e7er. Ancak bilgiyi \u00f6l\u00e7emez. Zaten bilginin ne oldu\u011fu, nerede oldu\u011fu, nas\u0131l oldu\u011fu, bula\u015f\u0131c\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7o\u011fu konuda tart\u0131\u015fmalar hala neticelenmi\u015f de\u011fil.<\/p>\n
Ba\u015fta da s\u00f6yledim ya! Ayn\u0131 bilgiye farkl\u0131 yollardan ula\u015f\u0131labilir, i\u015fte \u201cbilginin ne oldu\u011fu\u201d da bir bilgi ve buna giden de belki sonsuz say\u0131da yol var ve herkes kendi yolunda y\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Hi\u00e7 mi \u00fcmit yok?<\/p>\n
Var elbette, herkes kendi durdu\u011fu noktaya g\u00f6re, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilir. Zaten bu biraz da insan\u0131n yap\u0131s\u0131nda var, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek!<\/p>\n
Mesela bir \u00fclkenin y\u00f6netimi hakk\u0131nda bilgisi oldu\u011funu iddia eden ki\u015fi, en az on farkl\u0131 y\u00f6netim bi\u00e7imini bir \u00e7\u0131rp\u0131da sayabiliyor, bu y\u00f6netim \u015fekillerinin tarihi denemelerini, ya\u015fanan olumlu\/olumsuz tecr\u00fcbeleri sayabiliyorsa, hi\u00e7bir y\u00f6netim bi\u00e7imi sayamayan ki\u015fiye g\u00f6re daha bilgilidir diyebiliriz. Ancak bu bile bizim durdu\u011fumuz yere g\u00f6re bir iddiad\u0131r. Belki o hi\u00e7 sayamayan ki\u015fi, tarihte hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f \u00e7ok iyi bir y\u00f6netim bi\u00e7imini biliyordur, ismi dahi konmam\u0131\u015f bu y\u00f6netim bi\u00e7imini de elinde imkan olsa uygulayabilir, bilemeyiz, sadece \u201czan\u201d ederiz.<\/p>\n
Say\u0131lar ve kelimeler bilgi de\u011fildir!<\/p>\n
Bir di\u011fer yanl\u0131\u015f ise say\u0131lar\u0131n ve kelimelerin bilgiyi ifade etti\u011fi yan\u0131lsamas\u0131d\u0131r. Bunun temelinde \u015fu kabul var. \u015eayet bir\u015feyler biliyorsam, bunlar\u0131 etraf\u0131mdan \u00f6\u011frenmi\u015fimdir. \u00d6\u011frenmem i\u00e7in ise say\u0131lar ve kelimelere ihtiyac\u0131m var. Hatta \u00f6\u011frendi\u011fim \u015feyler bana say\u0131lar ve kelimelerle geliyorsa, b\u00fct\u00fcn bilgiler say\u0131lar ve kelimelerle ifade edilebilir.<\/p>\n
Bence yanl\u0131\u015f.<\/p>\n
\u00d6yle bilgiler var ki, ne bir say\u0131 ne bir kelime ifade etmekte yetersiz. Hatta her kelimenin herkese farkl\u0131 \u015feyler ifade etti\u011fini bile s\u00f6yleyebiliriz. Daha da ileri gidip, her kelimenin, her c\u00fcmlenin her b\u00fcnyede farkl\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fcnyeye bir kere girdikten sonra ne kadar b\u00fcy\u00fcyebilece\u011finin, i\u00e7erideki di\u011fer bilgilerle nas\u0131l reaksiyona girece\u011finin tahmin bile edilemeyece\u011fini s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n
San\u0131r\u0131m \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7mek! Her\u015feyi \u00f6l\u00e7en zihniyet, bilgiyi de \u00f6l\u00e7mek arzusunda.<\/p>\n
Bu hastal\u0131\u011f\u0131n sebebi ise \u201cy\u00f6netmek\u201d. \u00d6yle ya \u201c\u00f6l\u00e7emedi\u011fin \u015feyi y\u00f6netemezsin\u201d demi\u015fler. Hakl\u0131lar da. Tabi kendi anlad\u0131klar\u0131 \u201cy\u00f6netmek\u201d kavram\u0131na g\u00f6re.<\/p>\n
Kaf\u0131m\u0131z\u0131n daha net olmas\u0131 i\u00e7in \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim ki, ismine \u201cbilgi\u201d denilen \u015fey bu y\u00f6neticilerin \u201cbildi\u011fi\u201d \u015fey de\u011fil.<\/p>\n
Not: asl\u0131nda yaz\u0131m\u0131 yazarken \u00f6nce kelimelerin anlam\u0131 ve nas\u0131l zaman\u0131m\u0131zda anlam de\u011fi\u015ftirdi\u011fini detayl\u0131ca anlatm\u0131\u015f ve \u201cbilgi\u201d kelimesine gelene kadar 7 farkl\u0131 kelimenin tan\u0131m\u0131n\u0131 yap\u0131p farklar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftum. Ancak bu yaz\u0131 ile birle\u015ftirmeyi do\u011fru bulmad\u0131m ve genel kabul g\u00f6ren anlam\u0131 \u00fczerinden \u201cbilgi\u201d kelimesini kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Art\u0131k bunlar da ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu.<\/p>\n
Konfi\u00e7yus\u2019un bir s\u00f6z\u00fc vard\u0131r : \u201cBir toplumun y\u00f6netimini bana verseler, i\u015fe dilini d\u00fczeltmekten ba\u015flar\u0131m\u201d der. \u0130\u015fte dilde problem olunca ifadelerde de zorluk ya\u015fan\u0131yor ama anlatmak istedi\u011fimin anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sorumuz \u015fu: \u201cbir insan herhangi bir insan, ba\u015fkas\u0131ndan daha iyi bildi\u011fini iddia edebilir mi?\u201d. Bilgi bir yolsa \u015fayet, \u00f6nce ge\u00e7en, sonra ge\u00e7enlerin ba\u015f\u0131na gelecekleri bilebilir. Bilgi \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcnen bir yol mudur? Bence hay\u0131r. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnme sebebim \u201cyol\u201d kavram\u0131n\u0131n do\u011frusal olmas\u0131ndan. Yani iki nokta aras\u0131ndaki en k\u0131sa mesafe bir do\u011frudur anlay\u0131\u015f\u0131 bence \u201cbilgi\u201dye ula\u015f\u0131rken ge\u00e7erli de\u011fil. Mesela \u015funu sorsalar: \u201cE\u011fitim bir … Continue Reading