Gecenin saat 3’\u00fc ve can\u0131m s\u0131k\u0131ld\u0131. Birden bu kadar i\u015fle u\u011fra\u015f\u0131yoruz ama \u015fu me\u015fhur “faydas\u0131z ilim” nedir acaba diye bir soru kaplad\u0131 i\u00e7imi. <\/p>\n
Ard\u0131ndan soru \u015fu boyutu ald\u0131, acaba faydas\u0131z ilim ger\u00e7ekten var m\u0131? Yani asl\u0131nda soru “faydas\u0131z ilim” bir zarf m\u0131 isim mi sorusu kadar basit. Yani \u015fayet zarf ise bir mazrufu var ve ancak bununla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idame ettirir bununla var olur, isimse varl\u0131\u011f\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterlidir demek istiyorum. <\/p>\n
\u00d6rne\u011fin sar\u0131 bir renktir ve Farabinin felsefesine g\u00f6re s\u0131fat oldu\u011fu i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131 bir cevhere yani maddeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin “sar\u0131y\u0131 bana g\u00f6sterin” desem g\u00f6stermek i\u00e7in ikinci bir varl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyulur (araba sar\u0131, masa sar\u0131 vs.) tek ba\u015f\u0131na bir varl\u0131k g\u00f6steremez.<\/p>\n
\u00d6te yandan Leibniz’in monadolojisini yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam her varl\u0131k modanlar\u0131n i\u00e7inde, ki monadlar d\u00fcnyay\u0131 kodlayan en ufak par\u00e7ac\u0131klard\u0131r, bulunmaktad\u0131r. Bu felsefeyi daha sonra “quantum safsatac\u0131lar\u0131” sahiplenmi\u015ftir ve hatta bir anlamda Star Wars efsanesindeki midi-chlorian buradan esinlenmi\u015ftir. Yani sar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir ba\u015fka varl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 yoktur o asl\u0131nda her varl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7indedir.<\/p>\n
\u015eimdi soru \u015fu, faydas\u0131z ilim ki\u015fiye g\u00f6re mi faydas\u0131z yoksa hi\u00e7 kimse olmasa da faydas\u0131z ilim diye bir\u015feyin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir mi?<\/p>\n
Elbette ilimin varl\u0131\u011f\u0131 epistomolojinin ilgi alan\u0131, herhangi bir bilginin varl\u0131\u011f\u0131 veya yoklu\u011funu burada tart\u0131\u015facak de\u011filim ama d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da faydas\u0131 olmayan bir ilim bulam\u0131yorum. Yani asl\u0131nda her ilim kullan\u0131lma \u015fekline ve kullanan ki\u015fiye g\u00f6re faydas\u0131z oluyor gibi. Ayn\u0131 \u015fekilde ayn\u0131 ilimi ba\u015fka birisi olduk\u00e7a faydal\u0131 i\u015fler yapmak \u00fczere kullanabiliyor. <\/p>\n
\u00d6rne\u011fin istanbul bo\u011faz\u0131n\u0131n en dar noktas\u0131n\u0131n ka\u00e7 metre oldu\u011funu bilmek benim ne i\u015fime yarar? Hi\u00e7bir i\u015fime yaramaz, bu ya\u015f\u0131ma kadar da yarayaca\u011f\u0131 bir \u015fey ba\u015f\u0131ma gelmedi, ve ger\u00e7ekten de bu yaz\u0131y\u0131 yazarken bilmiyorum. Ancak bo\u011faz k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yapacak birisi i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli hatta bir de emlak rant\u0131 pe\u015finde ko\u015fan emlak\u00e7\u0131ysan\u0131z \u00e7ok daha \u00f6nemli denilebilir.<\/p>\n
\u015eimdi soru \u015fu, ben bu bilgiyi bilmedi\u011fim i\u00e7in bir i\u015fime yaramad\u0131 ama acaba biliyor olsayd\u0131m yarar m\u0131yd\u0131?<\/p>\n
\u0130\u015fte san\u0131r\u0131m bu sorunun cevab\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse veremeyecek. <\/p>\n
Soruyu hemen tersten soranlara da s\u00f6yleyeyim, yani “bildi\u011fimiz her\u015fey bir i\u015fe yaram\u0131yor ki” diyenlere, dedim ya bildi\u011finiz \u015feylerin yaray\u0131p yaramamas\u0131 sadece o bilgiyi sizin i\u00e7in faydas\u0131z yapar, o bilginin asl\u0131nda hi\u00e7bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. <\/p>\n
Peki bu kadar \u015feyin sonucu nedir? <\/p>\n
Bence sonucu \u015fudur: faydas\u0131z ilim yoktur, ilimden faydalanmas\u0131n\u0131 bilmeyen vard\u0131r, yani faydas\u0131z ilim ile kastedilen budur, ilimden faydalanmay\u0131 bilmek de yine bir ilim gerektirir. Hatta bir zamanda bir ki\u015fi i\u00e7in faydas\u0131z olan ilim ayn\u0131 ki\u015fi i\u00e7in ba\u015fka bir zamanda faydal\u0131 (veya tam tersi) olabilir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gecenin saat 3’\u00fc ve can\u0131m s\u0131k\u0131ld\u0131. Birden bu kadar i\u015fle u\u011fra\u015f\u0131yoruz ama \u015fu me\u015fhur “faydas\u0131z ilim” nedir acaba diye bir soru kaplad\u0131 i\u00e7imi. Ard\u0131ndan soru \u015fu boyutu ald\u0131, acaba faydas\u0131z ilim ger\u00e7ekten var m\u0131? Yani asl\u0131nda soru “faydas\u0131z ilim” bir zarf m\u0131 isim mi sorusu kadar basit. Yani \u015fayet zarf ise bir mazrufu var ve ancak bununla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idame ettirir … Continue Reading