Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitiminde son 15 y\u0131lda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim oldu. Yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131l kadar \u00f6nce hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flayan internetin etkisi ile her ge\u00e7en g\u00fcn i\u00e7erik kaybeden ve s\u0131\u011fla\u015fan bir e\u011fitim sistemimiz oluyor. Bu problemin yans\u0131malar\u0131ndan birisi de s\u0131navlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Genel olarak bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi dersleri, iki k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur, birincisi bilmeyi ikincisi ise bildi\u011fini nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyi gerektirir. \u0130lk k\u0131s\u0131m, nazari e\u011fitimle, teorik derslerde edinilir. Ancak bir bilgisayar m\u00fchendisi bu bilgiyi uygulayabilecek seviyede olmal\u0131d\u0131r. Genelde bizim i\u00e7in uygulamak da kodlamak anlam\u0131na gelmelidir.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin derleyici tasar\u0131m\u0131 dersini alan bir \u00f6\u011frencinin, bir derleyiciyi kodlayabilmesini beklemek gayet yerindedir. \u015eayet \u00e7e\u015fitli imkans\u0131zl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden kodlayam\u0131yorsa bile en az\u0131ndan kodlama i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn problemleri bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zebilecek seviyede olmal\u0131d\u0131r. Benzer \u015fekilde, veri taban\u0131 dersi alan bir \u00f6\u011frenci, bir veri taban\u0131n\u0131 oturup s\u0131f\u0131rdan kodlayabilmeli, i\u015fletim sistemleri dersini alan \u00f6\u011frenci bir i\u015fletim sistemini yazabilmelidir. A\u011f programlama (network) dersi alan bir \u00f6\u011frencinin yeni bir protokol yazabilmesi veya aktif cihazlar\u0131n, sunucular\u0131n (\u00f6rne\u011fin web sunucusu, email sunucusu, proxy sunucusu gibi) kodlar\u0131n\u0131 yazabilmesi gayet beklendik bir durumdur.<\/p>\n
Her nedense \u00f6\u011frencilerde, sadece kullanmay\u0131 bilmenin yetece\u011fi gibi bir kanaat h\u0131zla yay\u0131lmakta. \u00d6rne\u011fin i\u015fletim sistemleri dersi alan bir \u00f6\u011frenci sadece linux kurup, \u00fczerinde bir iki kod yazmay\u0131, i\u015fletim sistemini bilmek, ve test \u015feklinde yap\u0131lan bir s\u0131nav\u0131 ge\u00e7meyi de ba\u015far\u0131 kabul ediyor. Oysaki bu durumun, araba kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir makine m\u00fchendisinden fark\u0131 yok. Yani bir makine m\u00fchendisi, yetenek olarak araban\u0131n imalat\u0131, tasar\u0131m\u0131 gibi konularla ilgilenmelidir. Arabay\u0131 kullanmak makine m\u00fchendisinin de\u011fil s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u015fidir. Benzer \u015fekilde bir evde oturan ki\u015finin in\u015faat\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesine gerek yoktur, ancak bir in\u015faat\u0131n b\u00fct\u00fcn matematiksel hesaplar\u0131ndan sorumlu bir in\u015faat m\u00fchendisi vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte bilgisayar m\u00fchendisleri de bili\u015fim d\u00fcnyas\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn bu yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n (ve donan\u0131mlar\u0131n) in\u015fa edilmesi, tasarlanmas\u0131, kodlanmas\u0131 gibi detaylar\u0131 bilmekle sorumludur. Bir bilgisayar m\u00fchendisinin, yaz\u0131lm\u0131\u015f bir veri taban\u0131 \u00fczerinde SQL kodu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak veri taban\u0131 bildi\u011fini iddia etmesi, bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn makine m\u00fchendisi oldu\u011funu iddia etmesi veya amp\u00fcl de\u011fi\u015ftirmeyi bilen birisinin elektrik m\u00fchendisi oldu\u011funu iddia etmesi kadar g\u00fcl\u00fcn\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise ne yaz\u0131k ki bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitimi, gerek yetersiz e\u011fitim kadrosu gerekse isteksiz \u00f6\u011frencilerin artmas\u0131 ile ciddi yara almaktad\u0131r. Artan kontenjanlar, yeterli kadrosu bulunmadan a\u00e7\u0131lan b\u00f6l\u00fcmler, ve hepsinden \u00f6nemlisi, \u00fcniveristeye sadece diploma almak i\u00e7in u\u011frayan ve hi\u00e7bir\u015fey \u00f6\u011frenmeden mezun olmaya can atan \u00f6\u011frenciler kaliteyi h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n
Bizzat \u015fahit oldu\u011fum bir durum, \u0130stanbuldaki bir \u00fcniversite, akademik kadrosunda, tek bir bilgisayar m\u00fchendisi bulundurmadan, farkl\u0131 disiplinlerdeki ki\u015filer ile bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f, \u00f6\u011frenci alm\u0131\u015f ve mezun etmi\u015ftir. Bu duruma Y\u00d6K nas\u0131l izin verir ve bu derslerin i\u00e7eri\u011fi nas\u0131l denetlenir, \u00f6\u011frenciler mezun olduktan sonra ne biliyordur sorular\u0131n\u0131 ise sormak bile istemiyorum.<\/p>\n
Elbette her disiplinde farkl\u0131 disiplinlerden insanlara ihtiya\u00e7 var, \u00f6rne\u011fin bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, matematik, istatistik, elektronik m\u00fchendisi, makine m\u00fchendisi gibi ki\u015filer pek ala \u00e7al\u0131\u015fabilir ve \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r da. Bu ki\u015filerin disiplinlerinden ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 bilgilere de ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Ancak koskoca bir disiplini sadece bu \u015fekilde d\u0131\u015far\u0131dan gelen ki\u015filer \u00fczerine in\u015fa etmek ve tek bir bilgisayar m\u00fchendisi bulundurmamak, ak\u0131l al\u0131r i\u015f de\u011fil.\u00d6rne\u011fin dersi verecek hocas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, m\u00fcfredat\u0131nda veri yap\u0131lar\u0131 (data structures) gibi temel bir ders bile bulunmayan \u00fcniversiteler bulunuyor. K\u0131saca her bilgisayar m\u00fchendisi bilir ki veri yap\u0131lar\u0131 almayan birisi asl\u0131nda bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitimi almam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki yukar\u0131da ya\u015fananlar\u0131n yan\u0131nda hafif kalmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durumda pek \u00e7ok \u00fcniversitenin bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u00f6neticilerinin farkl\u0131 alanlardan geliyor olmas\u0131d\u0131r. Evet, bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi nispeten yeni bir b\u00f6l\u00fcm oldu\u011fu i\u00e7in ilk d\u00f6nem hocalar\u0131, do\u011fal olarak farkl\u0131 alanlardan ge\u00e7mi\u015flerdir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeterli say\u0131da bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi k\u00f6keninden gelen, lsians\u0131n\u0131 ve doktoras\u0131n\u0131 bu koda yapm\u0131\u015f ki\u015filer bulunurken, farkl\u0131 disiplinden insanlar\u0131n y\u00f6netici seviyesinde (anabilim dal\u0131 ba\u015fkan\u0131, b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131 gibi) bulunmas\u0131, bu programlar\u0131n \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015fmas\u0131na ve istenilen i\u00e7erikte mezun yeti\u015ftirememesine sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki, yukar\u0131daki \u015fartlar\u0131n tamam\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 durumlarda bile bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitiminin\u00a0 hala \u00e7ok ciddi problemleri vard\u0131r. En b\u00fcy\u00fck problemlerden birisi, bu konudaki akademisyen say\u0131s\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u015fu anda istanbulda doktora program\u0131 bulunan 4-5 devlet ve bir o kadar da vak\u0131f \u00fcniversitesi bulunuyor. Bu \u00fcniversitelerin y\u0131ll\u0131k doktora mezun etme kapasitesi senelere g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte 20 ile 30 civar\u0131ndad\u0131r. Bu say\u0131n\u0131n son y\u0131llarda buralara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, sadece 10 y\u0131l \u00f6nce devletteki doktora program\u0131 olan \u00fcniversite say\u0131s\u0131n\u0131n sadece 3, vak\u0131fta ise hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alacak olursak, ortalama 10 y\u0131lda istanbul piyasas\u0131na kazand\u0131r\u0131lan bilgisayar m\u00fchendisi doktor say\u0131s\u0131n\u0131n 100-150 ki\u015fi civar\u0131nda oldu\u011funu hesaplayabiliriz.<\/p>\n
Hemen her \u00fcniversitede bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bu say\u0131, istanbulda bulunan toplam 44 \u00fcniversiteye da\u011f\u0131l\u0131yor. Yine \u00e7ok kaba bir hesapla b\u00f6l\u00fcm ba\u015f\u0131na 3-4 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ancak d\u00fc\u015f\u00fcyor demektir. Bu durumun e\u015fit da\u011f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 da malum. Yani baz\u0131 \u00fcniversitelerde 30-40 ki\u015fi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, yeni a\u00e7\u0131lan ve \u00f6\u011frenci kontenjanlar\u0131 bile dolmayan \u00fcniversitelerde bu b\u00f6l\u00fcmlerin a\u00e7\u0131lmas\u0131na nas\u0131l izin verildi\u011fi sorusu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca hemen hemen a\u00e7\u0131lan her \u00fcniversitede bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi program\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, her isteyenin bu e\u011fitimi alaca\u011f\u0131 gibi bir ortam olu\u015fturuyor. Neredeyse hi\u00e7bir yetene\u011fi olmayan, hi\u00e7bir elemeye tabi tutulmayan ki\u015filer \u00e7ok rahat bir \u015fekilde bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi programlar\u0131na yerle\u015fip e\u011fitim alabiliyorlar. Ayr\u0131ca hem vak\u0131f hem devlet \u00fcniversitelerinin bir k\u0131sm\u0131nda ne yaz\u0131k ki olan, \u00f6\u011frenciyi memnun etme, \u00f6\u011frenci ile problem ya\u015famama kayg\u0131s\u0131ndan dolay\u0131, neredeyse hi\u00e7 zorlanmadan mezun olabiliyorlar. Bu durum bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi ile neredeyse hi\u00e7 alakas\u0131 olmayan bilgisayar m\u00fchendislerinin t\u00fcremesine sebep oldu. Genelde mezuniyet sonras\u0131 farkl\u0131 i\u015flerle u\u011fra\u015fan (pazarlama, reklam, sat\u0131\u015f, insan kaynaklar\u0131, y\u00f6neticilik vs. ) bu ki\u015filerin neden ve nas\u0131l bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi program\u0131na yerle\u015ftirildi\u011fi ise tam bir soru i\u015fareti.<\/p>\n
Peki kalitesiz bilgisayar m\u00fchendislerinin ne zarar\u0131 var diye sorabilirsiniz. Bu sorunun asl\u0131nda \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc cevaplar\u0131 bulunuyor. Ba\u015fta \u00fclke ekonomisi zarar g\u00f6r\u00fcyor. Say\u0131s\u0131z yaz\u0131l\u0131m projesi daha geli\u015ftirilme a\u015famas\u0131nda veya uygulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden \u00e7\u00f6pe gidiyor. Proje ile birlikte harcanan \u00e7ok y\u00fcksek \u00fccretlerde yitirilmi\u015f oluyor. Her \u00fclke yaz\u0131l\u0131m konusunda milli stratejiler geli\u015ftirirken, \u00fclkemizde ne yaz\u0131k ki hi\u00e7 bir e\u011fitim stratejisi bulunmamas\u0131 sonucunda, yerli yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fc hem imaj kaybetmekte hem de \u00fclke i\u00e7indeki yaz\u0131l\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011fu firma yaz\u0131l\u0131m ithalat\u0131na y\u00f6nelmekte, bu da ikinci bir kay\u0131p olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca yaz\u0131l\u0131m sadece bir kere yaz\u0131l\u0131p biten bir \u00fcr\u00fcn de\u011fil ayn\u0131 zamanda ya\u015fayan bir varl\u0131kt\u0131r. Bu y\u00fczden yaz\u0131l\u0131m\u0131n ayakta tutulmas\u0131 geli\u015fmelere uygun olarak g\u00fcncellenmesi, bak\u0131m\u0131 ve i\u015fletilmesi gibi \u00e7ok say\u0131daki basit i\u015fler i\u00e7in yabanc\u0131 firmalara \u00fccretler \u00f6denmesi, Zaten donan\u0131m konusunda olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc olan \u00fclkemizde yeni bir problem olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131 bir zamanlar\u0131n en g\u00f6zde b\u00f6l\u00fcm\u00fc T\u00fcrkiyedeki bir k\u0131s\u0131m \u00fcniversitelerin ve merkezi otoritelerin yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden art\u0131k alarm sinyalleri vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in yap\u0131labilecek \u015feyleri de bir g\u00fcn vakit bulursam ayr\u0131 bir yaz\u0131da yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitiminde son 15 y\u0131lda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim oldu. Yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131l kadar \u00f6nce hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flayan internetin etkisi ile her ge\u00e7en g\u00fcn i\u00e7erik kaybeden ve s\u0131\u011fla\u015fan bir e\u011fitim sistemimiz oluyor. Bu problemin yans\u0131malar\u0131ndan birisi de s\u0131navlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Genel olarak bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi dersleri, iki k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur, birincisi bilmeyi ikincisi ise bildi\u011fini nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyi gerektirir. \u0130lk k\u0131s\u0131m, nazari e\u011fitimle, … Continue Reading